Nee, je mag niet altijd alleen op EMVI gunnen. De Aanbestedingswet 2012 schrijft voor dat aanbestedende diensten bij Europese aanbestedingen in principe gunnen op basis van de beste prijs-kwaliteitverhouding. Toch biedt de wet ruimte om onder bepaalde voorwaarden te kiezen voor gunning op laagste prijs. In dit artikel lees je wanneer EMVI verplicht is, wanneer je mag afwijken en hoe je je als inschrijver goed voorbereidt op een EMVI-aanbesteding.
Wat is EMVI en hoe werkt het bij aanbestedingen?
EMVI staat voor Economisch Meest Voordelige Inschrijving. Het is de Nederlandse term voor gunningscriteria die verder kijken dan alleen de prijs. Bij een EMVI-aanbesteding weegt de opdrachtgever zowel prijs als kwaliteit mee om te bepalen welke inschrijving de beste waarde biedt.
Binnen EMVI bestaan twee hoofdvarianten:
- Beste prijs-kwaliteitverhouding: hierbij tellen naast de prijs ook kwalitatieve aspecten mee, zoals duurzaamheid, planning, risicomanagement of omgevingsaanpak.
- Laagste prijs: de opdracht gaat naar de inschrijver met de laagste prijs die aan alle eisen voldoet.
In de bouw- en infrasector werkt EMVI als volgt: de opdrachtgever stelt gunningscriteria op in de aanbestedingsleidraad. Inschrijvers dienen hun plannen in, waarin ze beschrijven hoe ze meerwaarde bieden op de gestelde criteria. Beoordelaars kennen punten toe aan de kwaliteit en verrekenen dit met de prijs. De inschrijving met de beste totaalscore wint.
Een goede EMVI-strategie adresseert de kernzorg van de opdrachtgever, zorgt voor onderscheidend vermogen ten opzichte van concurrenten en is toegespitst op het specifieke project. Het gaat dus niet om generieke teksten, maar om een aanpak die relevant is voor de unieke kenmerken van de tender.
Is gunnen op EMVI verplicht volgens de Aanbestedingswet?
De Aanbestedingswet 2012 bepaalt dat aanbestedende diensten bij Europese aanbestedingen in beginsel gunnen op basis van de beste prijs-kwaliteitverhouding. Dit is de standaard. De wet geeft echter ruimte om hiervan af te wijken, mits de aanbestedende dienst dit motiveert in de aanbestedingsstukken.
De motiveringsplicht houdt in dat de opdrachtgever moet uitleggen waarom gunning op laagste prijs passender is dan gunning op beste prijs-kwaliteitverhouding. Zonder deugdelijke motivering is afwijking niet toegestaan.
Voor aanbestedingen onder de Europese drempelwaarden gelden minder strikte regels. Hier hebben aanbestedende diensten meer vrijheid in de keuze van gunningscriteria. Toch kiezen veel opdrachtgevers in de infrasector ook bij kleinere opdrachten voor EMVI, omdat dit hen helpt om kwaliteit en samenwerking te borgen.
De EMVI-bepalingen in de Aanbestedingswet zijn dus niet absoluut. Er bestaat keuzevrijheid, maar die vrijheid is begrensd door de motiveringsplicht en het proportionaliteitsbeginsel.
Wanneer mag je wel op laagste prijs gunnen?
Gunnen op laagste prijs is toegestaan wanneer de aanbestedende dienst kan onderbouwen dat kwaliteitscriteria geen toegevoegde waarde hebben voor de specifieke opdracht. Dit geldt bijvoorbeeld bij sterk gestandaardiseerde werkzaamheden waarbij de uitvoering weinig variatie kent.
Situaties waarin een laagsteprijsgunning passend kan zijn:
- Opdrachten met volledig uitgewerkte bestekken waarbij de uitvoeringsmethode vaststaat
- Leveringen van standaardproducten zonder maatwerk
- Werkzaamheden waarbij kwaliteit al geborgd is via strikte technische specificaties
De motiveringsplicht blijft gelden. De opdrachtgever moet in de aanbestedingsstukken aangeven waarom laagste prijs het meest geschikte gunningscriterium is. Een algemene verwijzing naar eenvoud of tijdgebrek volstaat niet.
In de praktijk van aanbestedingen in de infrasector zie je dat opdrachtgevers steeds vaker kiezen voor de beste prijs-kwaliteitverhouding, ook bij relatief eenvoudige projecten. De reden: kwaliteitsaspecten zoals omgevingsmanagement, planning en samenwerking blijken vaak wel degelijk onderscheidend.
Wat zijn de voor- en nadelen van EMVI voor opdrachtgevers en opdrachtnemers?
Gunning op basis van EMVI brengt voor beide partijen specifieke voor- en nadelen met zich mee. Een eerlijke afweging helpt bij het bepalen of EMVI het juiste instrument is voor een project.
Voordelen voor opdrachtgevers
- Mogelijkheid om kwaliteit, innovatie en samenwerking mee te wegen
- Betere aansluiting bij projectdoelstellingen en organisatiewaarden
- Stimulans voor aannemers om zich te onderscheiden op inhoud
Nadelen voor opdrachtgevers
- Hogere administratieve lasten bij het opstellen en beoordelen van criteria
- Risico op subjectiviteit in de beoordeling wanneer criteria niet helder zijn
Voordelen voor opdrachtnemers
- Kans om je te onderscheiden op kwaliteit in plaats van alleen op prijs
- Ruimte om expertise en projectspecifieke oplossingen te tonen
Nadelen voor opdrachtnemers
- Hogere tenderkosten door het schrijven van uitgebreide plannen
- Onzekerheid over hoe beoordelaars de plannen waarderen
Het systeem werkt goed wanneer beoordelaars inhoudelijk en zo objectief mogelijk evalueren. De kwaliteit van het beoordelingsproces bepaalt uiteindelijk de waarde van de EMVI-systematiek. Sterke plannen maken het verschil in een eerlijke competitie waarin inhoud en kwaliteit bepalend zijn voor de gunning.
Hoe bereid je je als inschrijver goed voor op een EMVI-aanbesteding?
Een sterke EMVI-inschrijving begint niet met schrijven, maar met denken. Je moet eerst begrijpen wat de opdrachtgever werkelijk belangrijk vindt. Pas daarna kun je een plan maken dat aansluit bij die behoeften.
Praktische stappen voor een goede voorbereiding:
- Analyseer de klantvraag: bestudeer de aanbestedingsleidraad en achterhaal de kernzorg van de opdrachtgever. Gebruik de “vijf keer waarom”-methode om tot de vraag achter de vraag te komen.
- Maak een concurrentiescan: breng in kaart wat jullie sterke punten zijn en wat concurrenten waarschijnlijk bieden. Zo ontdek je waar je je kunt onderscheiden.
- Schrijf vanuit de lezer: zet niet jezelf centraal, maar degene die er wat aan heeft. Schrijf bijvoorbeeld niet “wij nemen contact op”, maar “de omgevingsmanager ontvangt een uitnodiging”.
- Maak een sterke eerste indruk: geef in de inleiding direct de hoofdpunten en laat zien welke meerwaarde je biedt.
- Toon inzet: doe onderzoek naar de opdrachtgever, bezoek de locatie en spreek met betrokkenen. Laat in je plan zien dat je het project kent.
Veelgemaakte fouten zijn: te veel over jezelf praten, generieke teksten gebruiken die voor elk project zouden kunnen gelden en onderschatten hoeveel schrijfvaardigheid nodig is voor een helder en overtuigend plan.
Zo helpt Bouwmeesters bij EMVI en samenwerking in aanbestedingen
Bij Bouwmeesters ondersteunen we opdrachtgevers en opdrachtnemers bij EMVI-trajecten door praktijkgerichte trainingen en advies. Onze aanpak richt zich op samenwerking, communicatie en procesoptimalisatie.
Wat we bieden:
- Training EMVI-plannen schrijven: leer de basis van het schrijven van winnende plannen, van strategie tot structuur
- Training EMVI-schrijven: Next Level: voor gevorderde schrijvers die hun plannen naar een hoger niveau willen tillen
- Training AI in EMVI: ontdek hoe je AI slim inzet als assistent bij research, structuur en conceptontwikkeling
- Incompanytrajecten: trainingen afgestemd op de specifieke uitdagingen van jouw organisatie
Onze trainers hebben jarenlange ervaring bij aannemers, overheden en adviesbureaus. Ze delen kennis uit honderden tenders en helpen je om de vraag achter de vraag te achterhalen. Bekijk ons volledige aanbod op de pagina trainingen.
Wil je sterker uit tenders komen? Neem contact met ons op en ontdek welke training bij jouw situatie past.
